• Hazel Mai

[Chuyện Ethiopia] Những bãi rác trên núi

Thật sự khó tin nhưng sau khi ở Debark một chiều và tối, tôi quyết định không đi Aksum nữa. Vì Debark lạnh quá, tôi trở về Gondar. Không ngờ quyết định ấy đã mang đến cho tôi một kỉ niệm khó quên về đất nước Ethiopia này.


Có bao giờ, khi đến một đất nước du lịch, bạn tự hỏi “Người ta đổ rác ở đâu?”, và những mẩu rác bạn bỏ vào thùng sẽ được mang đi xử lý ở đâu, hay có được tái chế không, và rằng ở đất nước này, con người bảo vệ thiên nhiên như thế nào?


Thật ra thì tôi chưa bao giờ tự hỏi những câu như vậy. Nhưng nếu giả sử bây giờ hỏi bạn, một đất nước được thiên nhiên ưu ái, gần như được bao phủ toàn bộ bởi cây và núi đồi như Ethiopia, thì người ta xử lý rác ở đâu?


Câu trả lời có lẽ không quá khó đoán nhỉ? Đúng vậy, ở một nơi gần như chỉ có núi rừng, thì nơi người ta đổ rác - hàng tấn rác thải dân cư, cũng chính ở núi rừng.


Video: Đi nhờ xe từ Debark đến Gondar


Hôm ấy tôi hitchhike một chiếc xe bồn để về lại Gondar. Bởi vì từ nhỏ luôn thấy biển cấm lửa trên xe bồn, nên tôi mặc định tất cả các xe bồn đều chở xăng dầu. Tuy tôi đoán chiếc xe mình hitchhike hôm đó không phải xe chở xăng - vì tôi nghĩ xăng dầu từ Ethiopia có lẽ phải được chở từ miền xuôi Addis Ababa lên núi, còn hướng tôi đi là đường ngược lại, thế nhưng tôi không bao giờ nghĩ rằng chiếc xe này là xe chở nước thải - đó là thứ cuối cùng mà tôi có thể tưởng tượng ra!


Chiếc xe tôi hitchhike - giữa đường bị lủng lốp nên dừng lại sửa

Hôm ấy tôi xin đi theo anh tài xế đó để tới chỗ “garage” của ảnh. Tôi vẫn mắc cười và không hiểu sao ổng lại dùng chữ “garage” để chỉ cái chỗ chúng tôi sắp đến đó. Sau khi đã chở tôi đến gần thị trấn Gondar, anh tài xế và phụ lái bảo tôi có thể dừng lại ở đây, vì họ sẽ rẽ vào con đường mòn ở ngã ba để đi đến “garage”, để “loading” hàng một chút rồi mới quay trở lại. Họ chỉ biết vài từ tiếng Anh, và phải dùng điệu bộ diễn tả là chính, nhưng đại ý họ nghĩ tốt hơn thì tôi dừng ở đây và bắt xe khác vào thị trấn, vì nếu không sẽ tốn thời gian của tôi. Aha, thật ra tôi rất thích theo chân các lái xe của mình đi đến những chỗ họ muốn ghé vào trên đường. Trong hành trình của mình đã biết bao lần tôi nhìn người ta dừng lại mua đồ, gặp người quen, kiểm hàng, đăng ký giấy phép, chọn vật liệu xây dựng... Có lần ở Tanzania một gia đình cho tôi đi nhờ 500km còn chở tôi ghé thăm họ hàng của họ; một gia đình khác ở Zambia thì mời tôi và cậu bạn đến tham quan suối nước nóng… Mỗi lần dừng lại, mỗi lần rẽ theo một hướng khác, tôi đều thấy thêm những mảnh cuộc sống khác của những người bản địa. Nhiều lúc, những mảnh cuộc sống ấy chẳng có gì to lớn, mà lại còn rất nhỏ nhặt, rất đời thường, mà tôi thấy chúng đẹp, và tôi thấy vui. Chỉ cần được nhìn thấy và hiểu thêm về cuộc sống xung quanh, tâm hồn tôi như được chăm bón, mỗi lần đều mỉm cười vì những thứ mình nhìn thấy, cho dù nhiều lúc vì rào cản ngôn ngữ mình không hiểu người ta đang nói chuyện gì.


Video: Đường lên garage


Những thứ được nhìn thấy vào sáng hôm ấy khiến tôi mở mắt thật - kể từ lúc bắt đầu quẹo vào con đường mòn đi lên núi. Không có đường nhựa, con đường chúng tôi đi là con đường đất đầy sình vì mưa. Sình, vũng lầy, rồi mấy ngọn dốc cao và trơn tuột chỉ trực chờ làm cho chiếc xe chết máy và tuột xuống dốc. Không hiểu có phải do tôi tưởng tượng ra không nhưng tôi cảm thấy cả anh lơ xe cũng hơi căng thẳng. “Mình có qua được khônggggg!!!” - Tôi cầu trời mỗi khi xe trượt vào một vũng sình sâu. Và cuối cùng thì chúng tôi cũng qua được, chúng tôi đã ở trên một ngọn đồi khuất xa khỏi con đường lớn, và trước mắt tôi hiện ra một thứ mà tôi không tin là nó có thể tồn tại trên thế giới này.


Một bãi rác khổng lồ ngay giữa núi đồi. Một bãi “xử lý” rác thải ở TRÊN núi.


Một bãi rác khổng lồ trên núi

Tôi không nghi ngờ gì đây là nơi chứa rác của cả Gondar - và có thể còn của cả các thành phố lân cận, vì chiếc xe tôi đi từ Debark xuống mà! Tôi không thể tin vào mắt mình, rác và rác và rác, và có cả những cái ao nước thải!


Tôi tự hỏi tại sao mình không nhận ra từ đầu đây là một chiếc xe chở nước thải nhỉ! Tôi nhận ra những ao nước này không có mùi nặng như phân cứt, nên không thể nhận ra từ bên ngoài được. Nhưng khi ra đứng một góc và nhìn anh lái xe de xe lại chỗ ao nước, mở nắp bồn chứa từ phía sau, tôi thấy kinh hoàng. Cái bồn xả nước thải ra bên ngoài bao nhiêu, tim tôi như trùng xuống thêm bấy nhiêu…


Xả nước thải xuống ao ngay trên núi

Bạn hỏi tôi cảm thấy như thế nào khi nhìn thấy cảnh tượng đó? Tôi ban đầu thấy phấn khích vì mình được thấy một khía cạnh rất lạ của thành phố - một phần mà nếu chỉ đi tham quan các địa điểm du lịch thì tôi không thể nào thấy được. Nhưng sau đó, sự thật là tôi đã thấy đau. Tôi bắt đầu nhìn đồi núi, rừng cây xung quanh mình và thấy đau.


Tại sao họ lại có thể làm như vậy được chứ? Ôi, sự ngu dốt khiến họ không biết rằng họ đang huỷ hoại môi trường, huỷ hoại cả một hệ sinh thái. Từ từ, những người này rồi họ sẽ giết mòn thứ mà họ cho là họ được chúa trời ban tặng, thứ mà họ luôn tự hào là tài nguyên đáng giá nhất mà họ có - thiên nhiên!


Tôi không hiểu sao họ lại thiết lập một căn cứ xả rác trên núi như thế này. Và bên trong tôi đổ lỗi cho sự thiếu hiểu biết của cả một hệ thống! Nếu Ethiopia tự hào về những thành công kinh tế họ đã đạt được mấy năm nay, thì thứ tôi đang nhìn thấy đây là thứ họ cần bỏ thời gian để sửa chữa nếu không muốn những công sức của họ biến mất một ngày nào đó khi rừng núi của họ cũng tan biến!


Tôi quả thật không biết nói gì. Hai người đàn ông hoàn thành công việc buổi sáng, chở tôi trở lại đường lớn rồi tạm biệt. Còn tôi thì bắt thêm một chiếc xe nữa để vào thị trấn, trong lòng vẫn nghĩ về cảnh tượng mình đã nhìn thấy. Có lẽ, những người đang sống ở thị trấn này, họ đâu biết cách họ không xa tồn tại một bãi rác khổng lồ - nơi chứa hàng tấn rác mà mỗi người trong số họ tiện tay vứt đi hàng ngày chẳng mảy may suy nghĩ.


--

Note cho post này: Bạn có thể share bài, tuy nhiên, tất cả tư liệu ảnh trong bài là độc quyền. Không được share lại hình ảnh nếu chưa hỏi ý kiến tác giả (Hazel Mai).

66 lượt xem
Đăng ký nhận thông báo khi
mình chia sẻ câu chuyện mới nhé!

Đã rõ! Bạn sẽ nhận được email thông báo khi Mai viết bài blog mới.