• Hazel Mai

Bà Chúa Pharaoh (The King Herself)


Mai Mai ở đền Hatshepsut

Khi nhắc đến các Pharaoh Ai Cập, chúng ta thường nghĩ đến những ông vua quyền lực. Nhưng có một điều thú vị nhiều người chưa biết, một trong những vị vua Pharaoh thành công nhất của Ai Cập cổ đại là một phụ nữ.


Tên bà là Hatshepsut (trị vì 1479 – 1458 TCN). Bà được coi là người phụ nữ vĩ đại đầu tiên được ghi nhận trong lịch sử thế giới và là một trong những Pharaoh thành công nhất của Ai Cập.


1. Một vị vua tài năng và biết nhìn xa:


Bà được biết đến với việc thiết lập lại tuyến đường thương mại lớn của thời đó qua Biển Đỏ tới miền Punt để giao thương hàng hoá và mang về của cải, mang lại giàu có cho các triều đại của Dòng Pharaoh thứ 18 (dòng Pharaoh thành công nhất trong lịch sử Ai Cập cổ đại).


Bà cũng là một trong những người để lại dấu ấn nhiều nhất trong các công trình kiến trúc Ai Cập thời cổ đại còn tồn tại đến nay.


Viện bảo tàng Mỹ Thuật Metropolitan ở thành phố New York có một phòng riêng chỉ để trưng bày những cổ vật của thời Hatshepsut. Những dấu ấn về công trình xây dựng của Hatshepsut nhiều tới mức gần như tất cả bảo tàng cổ vật Ai Cập đều trưng bày cổ vật từ thời của bà. (Theo Wikipedia)


Một vài thành tựu của Hatshepsut:


- Là người đầu tiên chuyển lăng mộ Pharaoh thành một nơi thờ cúng. Trước bà, mộ của Pharaoh có tính chất như những tượng đài cho người đời ngưỡng mộ. Hatshepsut quyết định xây đền thờ tại lăng mộ của mình để thần dân thờ cúng hàng ngày. Bà là Pharaoh đầu tiên làm như vậy. Có lẽ, bà biết rằng thời đại của những Kim Tự Tháp đã qua rồi chăng?


- Là Pharaoh đầu tiên ở Valley of the Kings (Thung Lũng Của Những Vị Vua). Đến Ai Cập ngày nay, du khách không thể bỏ qua Thung Lũng Của Những Vị Vua. Ở đây tập hợp rất nhiều lăng mộ, đền thờ của các Pharaohs. Hatshepsut chính là người đầu tiên chọn vị thế này (bờ tây sông Nile) làm nơi yên nghỉ của mình. Các Pharaohs sau bà lần lượt làm theo. Chính vì vậy, đền của Hatshepsut (được đặt tên là “Thần Của Các Vị Thần”) nằm ở vị trí đầu tiên khi đến với Valley of the Kings ngày nay.


- Có lẽ bà muốn thế giới phải kính cẩn trước mình nhiều hơn, nên bà đã xây lên các ngọn tháp đá lớn nhất thế giới thời đó. Một trong những tháp đá đó vẫn tồn tại cho đến ngày nay trong đền Karnak ở thành phố Luxor. Tới nay, nó vẫn được coi là tháp đá cao nhất thế giới được xây từ thời cổ đại.


2. Một vị vua biết dụng người:


Trong các công trình kiến trúc dưới thời của mình, Hatshepsut trọng dụng Ineni và Senemun, hai vị kiến trúc sư đã làm việc cho cha và chồng của bà. Nhờ có tài dùng người mà bà đã để lại những công trình kiến trúc khiến đời sau phải ngưỡng mộ.


3. Một vị vua có được lòng trung thành của người dưới quyền


Thật ra, Hatshepsut không phải là người kế vị hợp pháp lúc đó. Cha bà là Pharaoh Thutmose I truyền ngôi cho chồng bà là Pharaoh Thutmose II. Khi chồng bà chết, con trai kế của bà là Thutmose III đáng ra là người kế vị hợp pháp. Nhưng vì con trai còn quá nhỏ nên Hatshepsut quyết định thay con trị vì, để con là “đồng nhiếp chính” của mình.


Thutmose III sau này được Hatshepsut tin tưởng giao cai quản một quân đội hùng mạnh, và lịch sử ghi chép rằng Thutmose III phụng sự dưới trướng của Hatshepsut cho đến khi bà qua đời.


Thutmose III sau đó tiếp nối những thành công của Hatshepsut và làm nên một trong những giai đoạn rực rỡ nhất của các Pharaoh.


Phải là một người lãnh đạo tài ba lắm mới có được sự trung thành như vậy nhỉ?


4. Một người quyết liệt và đầy tham vọng quyền lực:


Như đã nói bên trên, sau khi chồng mất, Hatshepsut quyết định giúp đỡ con trai cai quản vương quốc. Tuy nhiên sau đó, Hatshepsut tuyên bố mình là Pharaoh (vua), còn con trai Thutmose III là người đồng nhiếp của bà. Bà trị vì 22 năm và chỉ truyền lại ngôi khi qua đời.


Hatshepsut tuyên bố rằng cha bà thật ra đã chỉ định bà là người kế vị. Bà khắc lên đền thờ của mình: “Con gái của ta, Khnumetamun Hatshepsut — vạn tuế! —Ta đã chỉ định người kế vị ngai vàng của ta... Cô ấy sẽ chỉ đạo tất cả binh lính trong mọi khu vực của cung điện; chính cô ấy sẽ dẫn dắt các người. Hãy nghe theo lời cô ấy , hãy tự đoàn kết theo lệnh của cô ấy."


Hatshepsut muốn làm vua nên đã lên làm vua chứ không làm một nữ hoàng bình thường. Và lịch sử đã chứng kiến một nữ Pharaoh tài năng xây dựng nên một trong những triều đại rực rỡ nhất trong lịch sử Ai Cập cổ đại.



PS: Lúc đến Ai Cập và nghe về Hatshepsut mình bất ngờ lắm và ấn tượng mãi đến bây giờ. Hôm nay mới quyết định nghiên cứu thêm để viết bài. Ai mà biết rằng những dấu ấn của Pharaoh còn tới ngày nay là của một người phụ nữ nhỉ? Không bao giờ là đủ để nói: Phụ nữ thật sự tuyệt vời!!!


Nguồn tham khảo: Wikipedia, NatGeo, The Collector

22 lượt xem
Đăng ký nhận thông báo khi
mình chia sẻ câu chuyện mới nhé!

Đã rõ! Bạn sẽ nhận được email thông báo khi Mai viết bài blog mới.